แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ สวนพฤษศาสตร์ แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ สวนพฤษศาสตร์ แสดงบทความทั้งหมด

วันศุกร์ที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2566

ผักติ้ว

ผักติ้ว

ผักติ้ว หรือเรียก ติ้วขาว หรือ ติ้วขน หรือ ติ้วหนาม จัดเป็นผักป่าพื้นบ้านที่นิยมเก็บยอดอ่อน และดอกอ่อนมาประกอบอาหาร โดยเฉพาะแกง และต้มยำต่างๆ อาทิ แกงหน่อไม้ แกงหรือต้มยำปลา รวมถึงใช้รับประทานเป็นผักคู่กับอาหารอื่นๆ

ผักติ้ว เป็นชื่อเรียกทั่วไป นิยมใช้มากในภาคอีสาน และกลาง ส่วนคำว่า ติ้วขาว หรือ ติ้วขน จากการรวบรวมเอกสารทางวิชาการหลายฉบับ และจากฐานข้อมูลออนไลน์ของหน่วยงานราชการ [1], [2], [3], [4], [5], [10] พบว่า ติ้วขาว หรือ ติ้วขน เป็นชื่อเรียก ผักติ้วชนิดที่กินได้เหมือนกัน และมีข้อสังเกต คือ
– คำว่า ติ้วขาว น่าจะตั้งจากลักษณะเด่นของดอกที่มีสีขาว
– คำว่า ติ้วขน น่าจะตั้งจากลักษณะเด่นของดอกที่มีขน รวมถึงใบแก่ที่มีขนเล็กๆปกคลุม และอาจสื่อรวมถึงหนามบนลำต้น ทั้งนี้ อาจเป็นชื่อเรียกเดียวกันกับติ้วชนิดอื่นๆที่กินไม่ได้
• วงศ์ : Guttiferae
• ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cratoxylum formosum (Jack) Dyer ssp.
• ชื่อท้องถิ่น :
ภาคกลาง ทั่วไป
– ติ้ว
– ผักติ้ว
– ติ้วขาว
– ติ้วขน
– ติ้วเหลือง
– กวยโชง (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี)
ภาคอีสาน
– ผักติ้ว
– ผักเตา เตา (เลย)
– ติ้วส้ม (นครราชสีมา)
– ราเง้ง (เขมร-สุรินทร์)
ภาคเหนือ
– ติ้วแดง
– ติ้วยาง
– ติ้วเลือด
– ติ้วเหลือง
– แต้วหิน (ลำปาง)
– กุยฉ่องเซ้า (กะเหรี่ยง-ลำปาง)
– เน็คเคร่แย (ละว้า-เชียงใหม่)
ภาคใต้
– มูโตะ (มาเลเซีย-นราธิวาส)
– แต้ว
– ตาว (สตูล)
ที่มา : [10] อ้างถึงใน เต็ม สมิตินันท์ (2544), มาโนช วามานนท์ และเพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ (2538)
ถิ่นกำเนิด และการแพร่กระจาย
ผักติ้วพบแพร่กระจายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ไทย ลาว พม่า และเวียดนาม ในประเทศไทยพบได้ในทุกภาค แต่พบมากในภาคเหนือ และอีสาน พบแพร่กระจายทั่วไปตามป่าเบญจพรรณ และโปร่งหรือป่าเต็งรัง

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ผักติ้ว จัดเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลาง มีลำต้นสูงประมาณ 2-15 เมตร หรือมากกว่า ลำต้นแตกกิ่งหลักปานกลาง แต่แตกกิ่งแขนงมาก ทำให้แลดูเป็นทรงพุ่มหนา โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน แต่ทรงพุ่มจะโปร่งในช่วงฤดูหนาวจนถึงแล้ง เพราะมีการพลัดใบ แก่นลำต้นเป็นไม้เนื้อแข็ง ส่วนกิ่งมีความเหนียว หักได้ยาก

ลำต้นผักติ้วมีลักษณะตั้งตรง ลำต้นแตกกิ่งตั้งแต่ระดับต่ำ โคนลำต้นมีหนามขนาดใหญ่ ซึ่งจะพบได้ตั้งแต่ต้นยังมีอายุน้อย หนามมีลักษณะแข็ง เป็นแท่ง ปลายหนามไม่แหลมคมมากนัก เพราะมีขนาดใหญ่ เปลือกลำต้นแตกสะเก็ดเป็นแผ่น สีน้ำตาลอมดำ ส่วนกิ่งแขนงมีขนาดเล็ก กิ่งแขนงอ่อนหรือกิ่งบริเวณปลายยอดอ่อนมีสีม่วง ส่วนกิ่งแขนงแก่จะมีสีน้ำตาลอมเทาหรือสีเทา ทั้งนี้ หากใช้มีดสับเปลือกลำต้นจะมียางสีแดงไหลออกมา
ใบ
ผักติ้วเป็นพืชใบเลี้ยงคู่ แตกออกเป็นใบเดี่ยวๆเรียงเยื้องสลับข้างกันบนกิ่ง ใบมีมีรูปหอกหรือขอบขนาน มีก้านใบสีม่วงอมแดง ยาวประมาณ 1-2 เซนติเมตร แผ่น และขอบใบเรียบ ใบอ่อนมีสีแดงอมม่วง และเป็นมัน ปลายใบมน จากนั้น เริ่มเปลี่ยนเป็นสีเขียว และเป็นสีเขียวเข้ม และเป็นมันเมื่อใบแก่ ใบแก่มีโคนใบสอบแคบ และปลายใบมีลักษณะแหลม แผ่นใบมีขนขนาดเล็กปกคลุม ด้านล่างใบมีต่อมน้ำมันขนาดเล็กกระจายทั่ว ขอบใบโค้งเข้าหากลางใบ และมีเส้นกลางใบมองเห็นชัดเจน ส่วนเส้นข้างใบมีประมาณ 6-8 คู่ ขนาดใบกว้างประมาณ 2.5-4.5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 4-15 เซนติเมตร ทั้งนี้ ใบผักติ้วจะเริ่มผลิหรือร่วงประมาณเดือนธันวาคม และเริ่มแตกยอดใหม่ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์พร้อมกับออกดอก

ดอก
ผักติ้วออกดอกเป็นดอกเดี่ยว แต่ออกเป็นกระจุกในตาดอกเดียวกัน ดอกแทงออกจากตาดอกบริเวณเดียวกับตากิ่งแขนงย่อย กระจุกละประมาณ 1-6 ดอก ดอกมีก้านดอกสีม่วงอมแดง ยาวประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร ถัดมาเป็นตัวดอก ดอกตูมมีกลีบเลี้ยงสีเขียวประแดงม่วงหุ้มเป็นทรงกลม จำนวน 5 กลีบ เมื่อดอกบานจะแผ่กลีบดอกออก จำนวน 5 กลีบ แต่ละกลีบดอกมีสีขาว มีขนปกคลุม แผ่นกลีบดอกเรียบ ปลายกลีบตัด และเป็นหยัก (เมื่อติดผล กลีบดอกจะร่วงหมด แต่จะเหลือกลีบเลี้ยงไว้หุ้มผล) ภายในดอกตรงกลางมีเกสรตัวผู้แยกออกเป็น 3 กลุ่ม แต่ละกลุ่มมีเกสรจำนวนมาก ปลายก้านเกสรเป็นเรณูสีเหลือง ด้านล่างเป็นรังไข่ จำนวน 3 อัน ทั้งนี้ ดอกผักติ้วจะเริ่มออกดอกประมาณต้นเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งจะแทงออกก่อนการแตกใบใหม่ และทยอยออกดอกจนถึงเดือนพฤษภาคม ซึ่งช่วงหลังจะมีใบแตกคลุมจนมองเห็นเป็นทรงพุ่มเขียวแล้ว
ผล
ผลผักติ้วจะติด 1 ผล ใน 1 ดอก ผลมีรูปกระสวย ท้ายผลแหลมเล็ก ขนาดผลประมาณ 1 เซนติเมตร ยาวประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ผลอ่อนมีสีม่วงอมแดง ผลแก่มีสีดำหรือน้ำตาลอมดำ ขั้วผลมีกลีบเลี้ยงหุ้มผล และเมื่อแห้งจะปริแตกออกเป็น 3 ร่อง ภายในมีเมล็ดสีน้ำตาลอมดำ เมล็ดมีลักษณะโค้ง และมีปีก เรียงอัดกันแน่นหลายเมล็ด [6]
ประโยชน์ผักติ้ว/ติ้วขาว/ติ้วขน
1. ยอดอ่อน และดอกนิยมรับประทานสดคู่กับอาหาร อาทิ ลาบ ซุปหน่อไม้ และน้ำพริก รวมถึงใช้ประกอบอาหารใส่แกงหรือประเภทต้มยำ ต้มส้ม ให้รสเปรี้ยว และดับกลิ่นคาวได้ดี อาทิ แกงเห็ด แกงหน่อไม้ ต้มยำปลาหรือต้มส้มปลา เป็นต้น เป็นที่นิยมมากในชาวอีสาน และชาวเหนือ ปัจจุบันนิยมรับทานมากขึ้น โดยเฉพาะภาคกลาง
2. ผักติ้วเป็นไม้ในป่า แต่ช่วงออกดอกจะมีดอกสีขาวสวยงาม ออกดอกดกทั่วปลายกิ่ง ช่วงออกดอกจะมีใบน้อย ทำให้ดอกโดเด่นแลดูสวยงาม ดังนั้น บางบ้าน นอกจากปลูกเพื่อนำยอดอ่อนหรือดอกมาประกอบอาหารแล้ว ยังปลูกเพื่อเป็นไม้ดอกไม้ประดับด้วย [7]
3. เปลือกลำต้นหรือแก่นใช้ต้มย้อมผ้า ให้เนื้อผ้าสีน้ำตาลเข้ม [5]
4. เปลือกลำต้นสับเปลือกด้านนอกออก ก่อนใช้เคี้ยวร่วมกับหมากพลู [5]
5. เนื้อไม้แปรรูปเป็นไม้ก่อสร้างทำเสา ทำวงกบ ทำฝ้าหรือระแนง ส่วนกิ่ง และแก่นใช้หุงต้มอาหารหรือเผาถ่าน
6. ปัจจุบัน ผักติ้วเริ่มนิยมมากในทุกภาค นิยมปลูกไว้ในบ้านเพื่อเก็บรับประทาน และปลูกเพื่อการจำหน่าย ทำให้สร้างรายได้งามไม้แพ้ผักชนิดอื่น แต่จะมีฤดูเก็บในช่วงหน้าแล้งเท่านั้น

คุณค่าทางโภชนาการผักติ้ว (100 กรัม)

Proximates
น้ำ กรัม 85.7
พลังงาน กิโลแคลอรี่ 63
โปรตีน กรัม 2.4
ไขมัน กรัม 1.7
คาร์โบไฮเดรต กรัม 9.6
ใยอาหาร กรัม 1.4
เถ้า กรัม 0.6
Minerals
แคลเซียม มิลลิกรัม 67
ฟอสฟอรัส มิลลิกรัม 19
เหล็ก มิลลิกรัม 2.5
Vitamins
วิตามิน C มิลลิกรัม 56
ไทอะมีน มิลลิกรัม 0.04
ไรโบฟลาวิน มิลลิกรัม 0.67
ไนอะซีน มิลลิกรัม 3.1
วิตามิน A, RE ไมโครกรัม 560
เบต้า-แคโฑรทีน ไมโครกรัม 3,360
ที่มา : [11] กองโภชนาการ (2544)
สารสำคัญที่พบ
– Xanthones
– Anthraquinones
– Tannin
– Fflavonoid
– Cardiac Glycoside
– Alkakoids
ที่มา : [3], [9] อ้างถึงใน Boonnak และคณะ (2006)
สรรพคุณผักติ้ว/ติ้วขาว/ติ้วขน
ใบ
– ช่วยต้านโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว
– ใบนำมาขยำ และใช้ทาแผล ช่วยรักษาบาดแผล
– ป้องกันโรคในหลอดเลือด
– ป้องกันการเกิดแผลในกระเพาะ
– ช่วยบำรุงตา ป้องกันโรคตาปอดตอนกลางคืน
– ช่วยบำรุงเลือด ช่วยฟอกเลือด
– แก้ปวดเมื่อยตามข้อ
– ช่วยขับลม
– แก้อาการปวดท้อง
– ใบนำมาตำผสมกับน้ำมันมะพร้าว ก่อนใช้ทารักษาโรคผิวหนังต่างๆ
ดอก
– ช่วยต้านโรคมะเร็ง
– ดอกใช้ทารักษาบาดแผล
– ช่วยบรรเทาอาการไอ
– ช่วยบำรุงเลือด ช่วยฟอกเลือด
– แก้ปวดเมื่อยตามข้อ
แก่นลำต้น
– แก่นใช้แช่น้ำดื่ม แก้เลือดไหลไม่หยุด
ราก
– รากนำมาต้มน้ำดื่มหรือต้มร่วมกับแห้วหมู และรากปลาไหลเผือก ใช้แก้อาการปัสสาวะเล็ด อาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
– ช่วยแก้อาการปวดท้อง
น้ำยาง
– น้ำยางจากเปลือกลำต้นใช้ทารักษาส้นเท้าแตก
– น้ำยางใช้ทาสมานแผล
ที่มา : [5], [8], [9], [10] อ้างถึงในเอกสารหลายฉบับ
การปลูกผักติ้ว/ติ้วขาว/ติ้วขน
ผักติ้วตามธรรมชาติจะแพร่ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดเป็นหลัก ปัจจุบัน เกษตรกรปลูกผักติ้วด้วยการเพาะเมล็ดเป็นหลัก และเริ่มนิยมปลูกจากกิ่งพันธุ์ที่ได้จากการตอนร่วมด้วย


ขอบคุณภาพจาก Pantip.com/, gotoknow.org/, NanaGarden.com/, SiamFishing.com
เอกสารอ้างอิง
[1] http://www.phargarden.com/ : ฐานข้อมูลสมุนไพร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, ติ้วขาว, ออนไลน์, สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2560, เข้าถึงได้ที่ : http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=52/.
[2] http://www.dnp.go.th/ : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช, ติ้วขาว, ออนไลน์, สืบค้นเมื่อ 23 มีนาคม 2560, เข้าถึงได้ที่ : http://www.dnp.go.th/Pattani_botany/พันธุ์ไม้ป่า/ป่าบก/ติ้วขาว/ติ้วขาว.htm/.
[3] https://home.kku.ac.th/ : มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ติ้วขน หรือ ติ้วหนาม, ออนไลน์, สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2560, เข้าถึงได้ที่ : https://home.kku.ac.th/orip2/thaiherbs/index.php/2013-05-04-04-14-43/32-2013-05-07-09-39-56/.
[4] http://www.qsbg.org/ : ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์, ติ้วขน, ออนไลน์, สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2560, เข้าถึงได้ที่ : http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2731/.
[5] http://eherb.hrdi.or.th/ : โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง, ติ้วขาว, ติ้วขน, ออนไลน์, สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2560, เข้าถึงได้ที่ : http://eherb.hrdi.or.th/search_result_details.php?herbariumID=353&name=ติ้วขาว%2C ติ้วขน/.
[6]สายฝน ซุ่นขวัญ และสุบิน ศรีบุลม, 2549, ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของกันเกรา-
ติ้วขาวและหวายขม.
[8] เต็ม สมิตินันท์, 2554, ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย.
[7] มาลี ณ นคร และคณะ, 2548, การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อติ้วขน.
[9] ศศิโสม วัยทอง, 2556, ผลของสารสกัดสมุนไพรในการยับยั้งเอนไซม์-
แอลฟา-อะไมเลสและเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดส.
[10] สมสุดา ทีปสว่าง, 2550, ฤทธิ์ของสารสกัดติ้วในการรักษาแผล-
ในกระเพาะอาหารของหนูขาว.
[11] กองโภชนาการ กรมอนามัย, 2544, ตารางแสดงคุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย

หญ้าหนวดแมว


หญ้าหนวดแมว


สารบัญเรื่อง [แสดง]

หญ้าหนวดแมว (Kidney tea) จัดเป็นพืชท้องถิ่นในเอเชีย รวมถึงประเทศไทยที่นิยมใช้เป็นยาสมุนไพร โดยเฉพาะสรรพคุณทางยาในการบำรุงไต และป้องกันโรคไตต่างๆ รวมถึงสรรพคุณอื่นอีกหลายด้าน



• วงศ์ : Labiatae หรือ Lamiaceae (วงศ์เดียวกันกับกระเพรา)
• ชื่อวิทยาศาสตร์ : Orthosiphon stamineus Benth.
• ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ :
– Orthosiphon aristatus (Blume) Miq.
– Orthosiphon spicatus(Thumb) Bak.
– Ocimum longifolium Ham.
– Orthosiphon grandiflorus Bold.
• ชื่อสามัญ :
– Kidney tea plant
– Hoorah grass
– Java tea
– Cat’s whiskers
• ชื่อท้องถิ่น :
– หญ้าหนวดแมว
– พยับเมฆ
– บางรักป่า
– อีตู่ดง
ที่มา : [1]
ถิ่นกำเนิด และการแพร่กระจาย
หญ้าหนวดแมว จัดเป็นพืชป่าในเขตร้อนชื้น มีถิ่นกำเนิดในเอเชีย พบได้ตั้งแต่ประเทศอินเดีย จีน และประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทยด้วย [3]
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
หญ้าหนวดแมวจัดเป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก มีอายุมากกว่า 1 ปี สูงประมาณ 0.4-1 เมตร ลำต้นแตกกิ่งออกเป็นทรงพุ่มใหญ่ ประมาณ 35-50 เซนติเมตร ลำต้น และกิ่งมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยม เปลือกลำต้นมีสีม่วงแดง และมีขนปกคลุม เนื้อไม้เป็นไม้เนื้ออ่อน หักได้ง่าย

ใบ
หญ้าหนวดแมวแตกใบเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ๆ ใบมีรูปไข่ สีเขียวเข้ม แผ่นใบเรียบ และมีขนเล็กน้อย ขอบใบหยัก ปลายใบแหลม มีก้านใบยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร แผ่นใบกว้าง 1.5-5 เซนติเมตร ยาว 5-10 เซนติเมตร ผิวใบทั้ง 2 ด้าน มีต่อมเป็นจุดๆ จำนวนมาก
ดอก
หญ้าหนวดแมว ออกดอกเป็นช่อที่ปลายยอด คล้ายดอกโหระพา มีก้านช่อดอกยาวประมาณ 7-30 เซนติเมตร ในช่อดอกมีดอกย่อยประมาณ 6 ดอก เรียงซ้อนกันคล้ายฉัตร ดอกย่อยมีก้านดอกยาว 1-6 มิลลิเมตร ตัวดอกมีสีม่วงหรือขาว รูปทรงกระบอก แบ่งเป็น 2 กลีบ โดยกลีบบนแยกออกเป็น 3 แฉก ส่วนกลีบล่างเป็นรูปซ้อน และยาวรี ปกคลุมด้วยขนสั้นตั้งตรง ตรงกลางดอกมีเกสรตัวผู้ 4 อัน มีลักษณะยาว โผล่ออกมานอกกลีบดอก ลักษณะคล้ายกับหนวดแมว ด้านในสุดมีอับเรณู 2 ช่อง เรียงขนานกัน รังไข่มี 4 ใบ

เมล็ด
เมล็ดหญ้าหนวดแมวมีลักษณะรี และค่อนข้างแบน ยาวประมาณ 1.5 เซนติเมตรเมตร เปลือกเมล็ดย่น
ประโยชน์หญ้าหนวดแมว
หญ้าหนวดแมว จัดเป็นพืชป่าในเขตร้อนชื้นที่ใช้เป็นสมุนไพร และไม้ประดับ เนื่องจาก พบสารสำคัญหลายชนิดที่ออกฤทธิ์ทางยาได้ดี รวมถึงดอกมีรูปฉัตร ตัวดอกมีสีขาว และมีเกสรยาวโผล่ออกมาสวยงาม
คุณค่าทางโภชนาการหญ้าหนวดแมว (100 กรัม) [8] อ้างถึงใน นิรนาม (2550)
– พลังงาน : 3.45 กิโลแคลอรี่
– โปรตีน : 6.8 กรัม
– ไขมัน : 0.04 กรัม
– คาร์โบไฮเดรต : 78 กรัม
– น้ำตาล : 6 กรัม
– ใยอาหาร : 17 กรัม
– โซเดียม : 81.3 กรัม
สรรพคุณหญ้าหนวดแมว
1. ไทย (ใบ, ราก และลำต้น) [1], [2] อ้างถึงใน Tezuka, Y. และคณะ (2000), Awale และคณะ (2001)
– รักษาโรคปวดข้อปวดหลัง
– ช่วยลดความดันโลหิต
– แก้คลื่นเหียน อาเจียน
– รักษาถุงน้ำดีอักเสบ
– ช่วยบรรเทาอาการไอ ด้วยการชงน้ำดื่ม ทั้งใบ และลำต้น
– ช่วยรักษาโรคไต ช่วยรักษาสภาพความเป็นกรดด่างในไตให้สมดุล อีกทั้ง ช่วยขยายหลอดไตให้กว้าง ช่วยเพิ่มการขับสารพิษออกจากไตให้มีประสิทธิภาพ
– ช่วยขับปัสสาวะ ทำให้การหลั่งปัสสาวะเพิ่มขึ้น มีเกลือโพแทสเชียมเป็นแร่ธาตุช่วยกระตุ้น
– รักษา และป้องกันโรคนิ่ว โดยช่วยขับกรดยูริก ป้องกันการตกค้างของกรดยูริกในกระแสเลือด และไต
– ช่วยลดน้ำตาลในเลือด ด้วยคุณสมบัติของกรดเออร์โซลิคที่มีคุณสมบัติลดน้ำตาลในเลือดได้ดี
– แก้โรคไขข้ออักเสบ ทั้งอาการปวดตามข้อเข่า ข้อมือ โดยนำหญ้าหนวดแมวมาต้มน้ำดื่ม ขนาด 1 ถ้วย วันละ 3 ครั้ง
นอกจากนี้ ในตำรายาหลายฉบับกล่าวถึงสรรพคุณต่างๆ ได้แก่
– ตำรายาใช้ใบ และลำต้นการรักษา และป้องกันโรคทางเดินปัสสาวะ [3]
– ใบหญ้าหนวดแมวประกอบด้วยเกลือโพแทสเซียม (potassium salts) ในปริมาณสูง มีกลูโคไซด์ (glucoside) หรือออโธไซโฟนิน (orthosiphonin) มีสรรพคุณช่วยขับปัสสาวะ ช่วยลดน้ำตาลในเลือด และลดความดันโลหิต ใช้ในผู้ป่วยโรคไต โรคบวมน้ำ นิ่วในไต บรรเทาอาการปวดตามข้อ และรักษาโรคเบาหวาน [4]
– ใบ นำมาตากแห้ง ก่อนชงเป็นชาดื่ม ช่วยขับปัสสาวะ แก้โรคนิ่ว โรคไต แก้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย และแก้โรคไขข้ออักเสบ [5]
– ลำต้น ใช้ทั้งแบบสดหรือแบบแห้ง ด้วยการต้มดื่ม โดยเฉพาะชายสูงอายุที่ช่วยแก้โรคต่อมลูกหมากโต และแก้ปัญหาปัสสาวะติดขัด รวมถึงมีฤทธิ์ในการขับกรดยูริก [6]
– สรรพคุณหญ้าหนวดแมว ตำรายากล่าวว่า เป็นสมุนไพรที่ช่วยกระตุ้นการทำงานของไต แก้กษัย แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย ช่วยลดความดันเลือด ช่วยระงับอาการปวดเกร็ง บรรเทาอาการขัดเบา ช่วยทุเลาอาการปวดนิ่ว โดยเฉพาะนิ่วกรดที่เกิดจากการรับประทานเนื้อสัตว์ที่มีกรดยูริคสูง อาทิ ไก่ ทำให้กรดยูริค และเกลือยูเรต ไม่จับตัวเป็นก้อน จนตกค้างในไต และทำลายไต นอกจากนั้น ยังช่วยป้องกันการตกค้างของแคลเซียมในไต กระตุ้นให้ท่อไตขยายกว้าง ช่วยให้ไตขับสารพิษได้ดี รักษาโรคหนองใน ส่วนการรักษาโรคคุดทะราด รวมถึงแก้อาการคลื่นเหียน อาเจียน ตำรายาให้ใช้ใช้ทั้งใบ และกิ่งต้มน้ำรวมกับสารส้ม ดื่มวันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร [7]
– สารสกัดจากหญ้าหนวดแมวมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย และเชื้อราหลายชนิด เร่งการหลั่งน้ำดี รักษาถุงน้ำดีอักเสบ มีฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือด ช่วยรักษาโรคเบาหวาน [7]
2. พม่า (ใบ) [1]
– ช่วยรักษาโรคไต
– ช่วยลดน้ำตาลในเลือด
– รักษาโรคกระเพาะปัสสาวะ
3. เวียดนาม (ใบ และลำต้น) [1]
– ช่วยรักษาโรคไต
– รักษาโรคปวดข้อ
– ช่วยขับปัสสาวะ
– ช่วยลดความดันโลหิต
– ช่วยลดน้ำตาลในเลือด
– รักษาโรคกระเพาะอาหาร
– รักษาโรคนิ่วในถุงน้ำดี
– รักษาโรคตับอักเสบ
– รักษาไข้หวัดใหญ่
– รักษาโรคดีซ่าน
– แก้อาการบวมน้ำ
– แก้ผดผื่นคัน
4. อินโดนีเซีย (ใบ และลำต้น) [1]
– รักษาโรคปวดข้อ
– ช่วยขับปัสสาวะ
– ช่วยลดความดันเลือด
– ช่วยลดน้ำตาลในเลือด
– รักษาต่อมทอนซิลอักเสบ
– แก้โรคลมบ้าหมู
– รักษาโรคซิฟิลิส
– รักษาโรคหนองใน
– แก้ประจำเดือนผิดปกติ

งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

1. งานวิจัยในสัตว์ [9] อ้างถึงในเอกสารหลายฉบับ
การศึกษาสารสกัดหญ้าหนวดแมวที่มีสารพอลีแซ็คคาไรด์ (polysaccharide) ที่ทดลองให้แก่หนูแรท ขนาด 80 และ 160 มิลลิกรัม/กิโลกรัม ในน้ำดื่มเป็นเวลา 7 วัน พบว่า มีผลช่วยป้องกันเกิดนิ่วชนิดแคลเซียมออกซาเลต (calcium oxalate stones) ได้ดี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณสมบัติของสารพอลีแซ็กคาไรด์ที่ช่วยควบคุมการแสดงออกของโปรตีนออสทิโอพอนทิน (OPN protein) ในการขับแคลเซียมไออน และออกซาเลตไอออนออกมากับปัสสาวะ และช่วยเป็นตัวยับยั้งการเกิดผลึกแคลเซียมออกซาเลต) (Zhong et al., 2012)
สารสกัดจากใบหญ้าหนวดแมวอออกฤทธิ์กระตุ้นการหลั่งอินซูลินในภาวะที่มีน้ำตาลสูงช่วยให้สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดของหนูที่เป็นเบาหวานได้ และการใช้สารสกัดจากใบหญ้าหนวดแมว ขนาด 14 และ 28 กรัม สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดในกระต่ายได้ แต่มีฤทธิ์ไม่สม่ำเสมอ
การศึกษาความเป็นพิษเรื้อรังจากการใช้สารสกัดหญ้าหนวดแมวในหนูขาวสายพันธุ์วิสตาร (wistar rat) จำนวน 24 ตัว นาน 6 เดือน โดยสารสกัดขนาด 0.96, 2.4 และ4.8 กรัม/กิโลกรัมน้ำหนักตัว/วัน พบว่า สารสกัดจากหญ้าหนวดแมวมีผลลดระดับโซเดียม ในขณะที่ระดับเอนไซม์อัลคาไลน์ฟอสฟาเตส (alkaline phosphatase) มีค่าเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ ยังพบว่าหนูเพศผู้เกิดมีถุงน้ำขึ้นที่กรวยไต (hydrocalyx) ดังนั้น จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้สารสกัดหญ้าหนวดแมวในความเข้มข้นสูง และหลีกเลี่ยงการใช้ติดต่อเป็นระยะเวลานาน ในส่วนของการตรวจทางจุลพยาธิวิทยา พบว่า หนูเพศผู้เกิดการสะสมไขมันที่เซลล์ตับ ส่วนหนูเพศเมีย พบการสะสมหินปูนอยู่ในเนื้อไต (nephrocalcinosis) (Sittisomwong et al., 1999)
2. งานวิจัยในมนุษย์ [9] อ้างถึงในเอกสารหลายฉบับ
การศึกษาใช้หญ้าหนวดแมวเพื่อลดขนาดของนิ่วในไตเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับยาโซเดียมโพแทสเซียมซิเตรต (Na-K citrate) ในผู้ป่วยจำนวน 48 คนที่มีนิ่วในไต ขนาดตั้งแต่ 9 มิลลิเมตรขึ้นไป และมีค่าครีเอทินีน (creatinine) ต่ำกว่า 4.0 มิลลิกรัม/เดซิลิตร และไม่มีประวัติเกี่ยวกับโรคหัวใจ เป็นเวลานาน 18 เดือน พบว่า ผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับน้ำชงจากหญ้าหนวดแมว 2.5 กรัม ไม่พบอาการข้างเคียง และนิ่วมีขนาดลดลงร้อยละ 28.6-15.9 ของขนาดเริ่มต้น และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับยาโซเดียมโพแทสเซียมซิเตรต พบว่า ขนาดนิ่วลดลงน้อยกว่าเพียงเล็กน้อย ค่าความเป็นกรดด่าง (pH) ในปัสสาวะลดลง รวมทั้ง มีผลในการบรรเทาอาการทางคลินิก ได้แก่ อาการปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามร่างกาย ลดอาการจุกแน่นท้อง และแสบร้อนสีข้างได้ถึงร้อยละ 95
การศึกษาประสิทธิภาพของหญ้าหนวดแมวในการรักษา และป้องกันโรคนิ่วไตในอาสาสมัครเพศชาย 130 คน ที่มีอายุระหว่าง 20-50 ปี นาน 7 วัน พบว่า หญ้าหนวดแมวมีผลเพิ่ม pH และปริมาตรปัสสาวะอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

การปลูกหญ้าหนวดแมว

หญ้าหนวดแมว เป็นไม้ล้มลุกที่เติบโตได้ดีในดินชื้น คล้ายกับโหระพา จึงทนต่อสภาพแห้งได้น้อย ดังนั้น การปลูกหญ้านวดแมวจึงควรเลือกสถานที่ปลูกที่ค่อนข้างชื้นเสมอหรือมีระบบให้น้ำอย่างทั่วถึง อาทิ สวนหลังบ้าน หรือแปลงปลูกที่มีระบบชลประทานเข้าถึง แต่สามารถเติบโตได้ในทุกพื้นที่ในช่วงฤดูฝน ทั้งนี้ หญ้าหนวดแมวที่ปลูกตามบ้านมีทั้งชนิดดอกขาว และดอกม่วง

การเตรียมดินปลูก
หญ้าหนวดแมวเป็นพืชชอบดินร่วน และมีอินทรียวัตถุสูง ดังนั้น ดินหรือแปลงปลูกควรเติมอินทรียวัตถุ อาทิ ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก แกลบดำ หรือเศษใบไม้ ก่อนพรวนผสมให้เข้ากัน ทั้งนี้ คขณะเตรียมแปลงควรกำจัดวัชพืชออกให้หมด
วิธีปลูก
การปลูกหญ้าหนวดแมว ปลูกได้ด้วย 2 วิธี คือ
1. การปักชำกิ่ง
ตัดกิ่งที่ยังไม่ออกดอก ยาวประมาณ 15-20 เซนติเมตร จากนั้น เด็ดกิ่งแขนง และใบออกด้านโคนกิ่งออก ในความยาวประมาณ 5 เซ็นติเมตร พร้อมกับเด็ดยอดทิ้ง ก่อนนำมาปักชำ ซึ่งอาจปักชำในกระถางหรือปักชำลงแปลงปลูก
2. การหว่านเมล็ด
นำเมล็ดหว่านลงแปลงที่เตรียมไว้ โดยหว่านให้เมล็ดมีระยะห่างกันประมาณ 3-5 เซนติเมตร ก่อนให้น้ำ ใส่ปุ๋ย และดูแลจนต้นกล้าอายุประมาณ 20-30 วัน หรือสูงประมาณ 10-15 เซนติเมตร ก่อนแยกปลูกลงแปลงต่อ
การให้น้ำ
หญ้านวดแมว เป็นพืชที่ต้องการความชุ่มชื้นสูง หากขาดน้ำนาน ลำต้นจะเหี่ยว และตายได้รวดเร็ว ดังนั้น กล้าหญ้าหนวดแมวหรือต้นที่ปลูกในแปลง ควรมีการให้น้ำอย่างน้อย 2 วัน/ครั้ง
การใส่ปุ๋ย
ปุ๋ยที่ใส่ควรเน้นที่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ใส่ระยะ 1 เดือน หลังปลูก จากนั้น ใส่ทุกๆ 2-3 เดือน หรืออาจใส่ปุ๋ยเคมีร่วมด้วยในสูตร 16-8-8
การเก็บเกี่ยว
หญ้าหนวดแมว มีอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 120-140 วัน หลังปลูก อาจเก็บเกี่ยวด้วยการถอนทั้งต้นหรือทยอยเด็ดเก็บกิ่งมาใช้ประโยชน์

ขอบคุณภาพจาก kadluangonline.com/, komchadluek.net/

เอกสารอ้างอิง

[1] กมลวรรณ ศรีปลั่ง, 2546, ฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือดและผลต่อการกระตุ้นการหลั่ง-
อินสุลินของสารสกัดจากใบหญ้าหนวดแมวในหนูขาวปกติ-
และหนูเบาหวานที่ถูกเหนี่ยวนำโดยสเตรปโตโซโตซิน.
[2] นันทวัน บุณยะประภัศร, 2528, ก้าวไปกับสมุนไพร เล่ม 2.
[3] เกรียงศักด์ิ เดชอนันต์, 2528, พยับเมฆหรือหญ้าหนวดแมว, วนสาร, ปีที่ 43 ฉบับที่ 1 : หน้า 33-35.
[4] วีระสิงห์ เมืองมั่น, 2522, การใช้สมุนไพรเสริมการรักษาโรคนิ่ว-
และทางเดินปัสสาวะอักเสบ, วารสารรามาธิบดี, ปีที่ 10 ฉบับที่ 8 : หน้า 28-33.
[5] พงษ์ศักดิ์ พลเสนา, 2550, พืชสมุนไพรในสวนป่าสมุนไพรเขาหินซ้อน ฉบับสมบูรณ์.
[6] พะยอม ตันติวัฒน์, 2521, สมุนไพร.
[7] วีระสิงห์เมืองมั่น และกฤษฎา รัตนโอราฬ, 2527, การใช้สมุนไพรในโรคระบบปัสสาวะ.
[8] อนุธิดา ผายพันธ์, 2550, การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาสมุนไพรจากหญ้าหนวดแมว.
[9] ขวัญตา ชยาภัม, 2556, การเปรียบเทียบผลการใช้อัลโลพูรินอล (ALLOPURINOL)-
และสารสกัดหญ้าหนวดแมว [ORTHOSIPHON ARISTATUS (BLUME) MIQ.]-
ต่อค่าโลหิตวิทยาและค่าองค์ประกอบทางเคมีของปัสสาวะ-
ในเต่าดาวอินเดีย (GEOCHELONE ELEGANS).

นนทรี (Copper pod/Yellow flame)


นนทรี (Copper pod/Yellow flame)

นนทรี (Copper pod/Yellow flame) จัดเป็นไม้ดอกไม้ประดับที่นิยมปลูกมากตามสถานที่ราชการต่างๆ เนื่องจากลำต้นแตกทรงพุ่มใหญ่ ทำให้บังแดดเป็นร่มเงาได้ดี อีกทั้งช่อดอกมีขนาดใหญ่ ดอกเมื่อบานจะมีสีเหลืองสวยงาม นอกจากนั้น เนื้อไม้ยังนำมาแปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์หรือใช้ในงานก่อสร้างบ้านอย่างมั่นคง

• วงศ์ : Leguminosae หรือ Caesalpinioideae
• ชื่อวิทยาศาสตร์ : Peltophorum pterocarpum (DC.) K.Heyne
• ชื่อสามัญ :
– Copper pod
– Yellow flame
– Moulmein Lancewood
– Yellow Poinciana
• ชื่อท้องถิ่น :
– นนทรี
– นนทรีบ้าน
– สารเงิน
– กระถินป่า
– กระถินแดง
– ซ้าขม
– ร้าง (อีสาน)
– ราง (สุรินทร์)
– จ๊าขาม, ซ้าขม (เลย)
– อะราง อะล้าง (โคราช)
– ตาเซก, กร่าเซก (เขมร และบุรีรัมย์)
– คางรุ้ง (พิษณุโลก)
– อินทรี (จันทบุรี)
ถิ่นกำเนิด และการแพร่กระจาย
นนทรี เป็นต้นไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในอินเดีย และประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งรวมถึงประเทศไทยด้วย โดยในประเทศไทยพบได้ทั่วไปตามชายป่าเต็งรัง หรือป่าเบญจพรรณในภาคตะวันออก ภาคอีสาน และภาคเหนือ ซึ่งพบได้ในระดับ 10 – 300 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล ปัจจุบัน พบนำมาปลูกตามสถานที่ราชการต่างๆ เพราะให้ร่มเงาได้ดี และดอกมีความสวยงาม

ไม้นนทรีอีกชนิดหนึ่งที่พบในประเทศไทย คือ นนทรีป่า Peltophorum dasyrachis (Mig.) Kurz) มีความจากนนทรีบ้าน คือ ช่อดอกนนทรีบ้านตั้งขึ้น ส่วนช่อดอกนนทรีป่าจะห้อยลง และเรือนยอดนนทรีป่าจะเป็นมีรูปทรงกลม ส่วนนนทรีบ้านอาจเป็นทรงกลมหรือมีรูปร่างไม่แน่นอน นอกจากนั้น นนทรีป่าจะมีลักษณะเด่นอื่นๆ อาทิ กิ่งอ่อนนนทรีย์ป่าจะมีขนสีนํ้าตาลแดง ส่วนเปลือกนอกของนนทรีป่าต้นยังเล็กมีสีเทา ผิวเปลือกค่อนข้างเรียบ
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
นนทรี เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ มีลำต้นสูงประมาณ 15 – 30 เมตร ลำต้นแตกกิ่งก้านเป็นทรงพุ่มรูปทรงกลม มีทรงพุ่มหนาทึบ และแตกกิ่งแขนงใหญ่ตั้งแต่ระดับล่างของลำต้น เปลือกลำต้นด้านนอกมีสีเทาอมน้ำตาล เปลือกด้านในมีสีแดงเรื่อ เปลือกลำต้นเป็นสีเทาอมสีดำ เปลือกหนา และแข็ง เปลือกแตกเป็นร่องลึกตามแนวยาวของลำต้น กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลปก กิ่งแก่เรียบ ไม่มีขนปกคลุม กิ่งค่อนข้างเปราะ และหักง่าย ส่วนเนื้อไม้เป็นไม้เนื้อแข็ง เนื้อไม้มีสีน้ำตาลอมแดง

ใบ
ใบนนทรี เป็นใบประกอบแบบขนนก 2 ชั้น ชนิดใบคู่ (ใบสุดท้ายมี 2 ใบ) ประกอบด้วยก้านใบหลักชั้นที่ 1 ที่แตกออกมาบริเวณปลายกิ่ง ยาวประมาณ 20-30 เซนติเมตร แต่ละก้านใบหลักมีก้านใบหลักชั้นที่ 2 เรียงกันเป็นคู่ๆตรงข้ามกัน 10-15 คู่ แต่ละก้านใบหลักชั้นที่ 2 ยาวประมาณ 8-10 เซนติเมตร และก้านใบด้านล่างมีขนสีน้ำตาลอมแดงปกคลุม ซึ่งบนก้านใบหลักชั้นที่ 2 ประกอบด้วยใบย่อยเรียงกันเป็นคู่ๆตรงข้ามกัน 10-18 คู่

ใบย่อยมีก้านใบสั้น แผ่นใบย่อยมีรูปขอบขนาน ขนาดใบกว้างประมาณ 0.5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 1-2 เซนติเมตร ฐานใบ และปลายใบมน แต่เว้าตรงกลางของปลายใบเล็กน้อย แผ่นใบค่อนข้างแข็ง และเปราะหักง่าย แผ่นใบ และขอบใบเรียบ แผ่นใบด้านบนมีสีเขียวเข้ม ส่วนแผ่นใบด้านล่างมีสีเขียวซีด และมีขนสีน้ำตาลอมแดงเล็กน้อย
ดอก
นนทรี ออกดอกเป็นช่อบริเวณปลายยอด ประกอบด้วยก้านช่อดอกหลัก และแตกก้านช่อดอกแขนงออกโดยรอบ ก้านช่อดอกหลักยาวประมาณ 20-30 เซนติเมตร และแตกก้านช่อดอกแขนง กว้างประมาณ 15-20 เซนติเมตร แต่ละก้านช่อดอกแขนงจะประกอบด้วยดอกย่อยที่เรียงซ้อนกัน 15-30 ดอก
ดอกย่อยอ่อนหรือดอกตูมมีลักษณะทรงกลม ขนาดประมาณ 1 เซนติเมตร ประกอบด้วยกลีบเลี้ยงสีน้ำตาล จำนวน 5 กลีบ ห่อหุ้มกลีบดอกไว้ ดอกเมื่อบานจะแผ่กลีบดอกออก จำนวน 5 กลีบ กว้างประมาณ 2 เซนติเมตร แผ่นกลีบดอกมีสีเหลืองสด แผ่นกลีบ และขอบกลีบโค้งเว้าเป็นลูกคลื่นหรือย่น โคนกลีบดอกมีขนสีน้ำตาลอมแดงเล็กน้อยปกคลุม ถัดมาด้านในเป็นเกสรตัวผู้ จำนวน 10 อัน ส่วนเกสรตัวเมียมี 1 อัน มีปลายเกสรเป็นก้อนสีเขียว ส่วนด้านล่างเป็นรังไข่ที่ติดกับฐานดอก ทั้งนี้ นนทรีจะเริ่มออกดอกประมาณเดือนมกราคม และทยอยบานต่อเนื่องจนถึงเดือนมีนาคม ซึ่งหลังจากนั้น ดอกจะร่วงหมดต้น
ผล
ผลนนทรี เรียกเป็นฝัก ฝักมีรูปหอก แผ่นฝักแบน และเป็นขอด 1-8 ขอด ขนาดฝักกว้างประมาณ 2-3 เซนติเมตร และยาวประมาณ 10-15 เซนติเมตร โคนฝักสอบแคบ ปลายฝักแหลมเป็นติ่ง เปลือกฝักบาง แต่เหนียว และแข็ง ฝักอ่อนมีสีเขียว เมื่อแก่จะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมแดง โดยจะเริ่มสีบริเวณขอดของฝักก่อน จากนั้นจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมแดงจนทั่วฝัก ภายในฝักมีเมล็ด 1-8 เมล็ด ตามจำนวนของขอดบนฝัก
เมล็ดมีลักษณะแบน ขอบเมล็ดลีบแหลม เปลือกเมล็ดมีสีน้ำตาลอมแดง เปลือกค่อนข้างบาง แต่แข็ง ทั้งนี้ ฝักนนทรีจะเริ่มติดฝักตั้งแต่หลังดอกบานต่อเนื่องตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ และฝักจะแก่ต่อเนื่องตั้งแต่เดือนเมษายน-พฤษภาคม

ประโยชน์นนทรี
1. ต้นนนทรีแตกกิ่งแขนงจำนวนมาก แลดูเป็นทรงพุ่มหนา ช่วยให้เป็นร่มเงาบังแดดได้ดี จึงนิยมปลูกไว้ในสถานที่ราชการต่างๆ อาทิ ตามโรงเรียน มหาวิทยาลัย วัดวาอาราม และที่ราชการ เป็นต้น
2. นอกจากปลูกเพื่อให้ร่มเงาแล้ว นนทรีถือเป็นไม้ประดับอีกชนิด เพราะออกดอกดก ออกดอกเป็นช่อใหญ่ ดอกมีสีเหลืองสวยงาม
3. ต้นนนทรีมีแก่นหรือเนื้อไม้เป็นไม้เนื้อแข็ง เนื้อไม้มีสีน้ำตาลอมชมพูหรือน้ำตาลอมแดงเรื่อ จึงนิยมนำมาแปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ รวมถึงใช้งานงานก่อสร้าง อาทิ ไม้ปูพื้น ไม้ฝ้าเพดาน ไม้วงกบ เป็นต้น
4. เปลือกลำต้นใช้ต้มย้อมผ้า ให้ผ้าสีส้มอมชมพูหรือน้ำตาลอมชมพู
คุณสมบัติของไม้นนทรี
1. เนื้อไม้มีสีน้ำตาลอมชมพู และเป็นมันเลื่อม
2. เนื้อไม้มีเสี้ยนตรงหรือเป็นคลื่น
3. ความถ่วงจำเพาะ ประมาณ 0.74
4. เนื้อไม้มีความแข็งประมาณ 626 กิโลกรัม
5. เนื้อไม้มีความแข็งแรง ประมาณ 946 กิโลกรัม/ตารางเซนติเมตร
6. ความดื้อ ประมาณ 104,200 กิโลกรัม/ตารางเซนติเมตร
7. ความเหนียว ประมาณ 1.79 กิโลกรัม-เมตร
8. เนื้อไม้มีความทนทานตามธรรมชาติ ประมาณ 1.6-16.2 ปี และเฉลี่ยประมาณ 5.2 ปี
ที่มา : (1)

สรรพคุณนนทรี
เปลือก และแก่นลำต้น (รสฝาด นำมาต้มน้ำดื่ม)
– ช่วยละลายเสมหะ
– รักษาโรคบิด แก้อาการท้องร่วงท้องเสีย
– ช่วยขับลม
เปลือก และแก่นลำต้น (มาบดหรือฝนทาภายนอก)
– ช่วยในการสมานแผล รักษาแผลให้หายเร็ว
ที่มา (2), (3)
การปลูกนนทรี
การเตรียมเมล็ด
เพื่อให้เมล็ดมีอัตราการงอกสูง และสามารถสามารถงอกได้ สามารถทำได้โดย
1. แช่ในกรดซัลฟูริกเจือจาง นาที 15-30 นาที
2. แช่น้ำร้อนเดือด นาน 3-5 นาที และแช่ในน้ำเปล่าอีก 1 คืน
การเพาะเมล็ด
รอเพิ่มข้อมูล
หลังจากเพาะเมล็ดแล้ว ประมาณ 7 วัน เมล็ดจะเริ่มงอกให้เห็นต้นอ่อน จากนั้น ย้ายต้นกล้าลงชำต่อในถุงเพาะชำ ก่อนจะดูแลต่ออีก ประมาณ 3 เดือน ซึ่งจะได้ต้นกล้าที่สูงประมาณ 7 – 8 นิ้ว จากนั้น ให้ย้ายกล้าลงหลุมปลูก

ขอบคุณภาพจาก NanaGarden.com/, http://www.pratat.ac.th, http://www.careandliving.com/, biogang.net
เอกสารอ้างอิง
(1) กรมป่าไม้. 2527. ไม้และของป่าบางชนิดในประเทศไทย. สมาคมป่าไม้แห่งประเทศไทย.
(2) พรเพ็ญ โชชัย, ระมัด โชชัย และเมทินี ทวีผล. 2552. การศึกษาการย้อมสีเส้นด้ายฝ้าย-
ด้วยสีย้อมจากเปลือกนนทรี.
(3) ศูนย์ความรู้ด้านการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. นนทรี. ออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 10 ธันวาคม 2559. เข้าถึงได้ที่ : http://agkc.lib.ku.ac.th/plantwebsite/webpage/Trees/%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B5.html/